لامپها و دیگر منابع نورانی «ال ئی دی» LED با استفاده از «دیودهای نورافشان» طراحی و ساخته میشود که برای نخستین بار نوع مادون قرمز و قرمز مرئی آن توسط فیزیکدان و مهندس برق امریکائی بنام «نیک هولونیاک» (Nick Holonyak) در سال ۱۹۶۲ معرفی شد. در ابتدا فقط بصورت محدود برای نمایشگرهای الکترونیکی بکار گرفته میشد.
تا سال ۲۰۱۴ که این فناوری با معرفی و اهدای جایزه نوبل به سه دانشمند ژاپنی Nakamura و Amano و Akasaki که موفق به اختراع «ال ئی دی» با طیف آبی شدند، وارد مرحله تحول شگرف در حوزه نور و روشنائی شد و «دیودهای نورافشان» با طیف آبی در کنار فناوری «فسفر» امکان تولید نور سفید به عنوان منبع روشنائی جایگاه بلامنازع یافت.
فناوری LED، بدلیل صرفه جویی چشمگیر در مصرف انرژی برق که ۸۰ درصد نسبت به لامپهای رشته ای و ۴۰ تا ۵۰ درصد نسبت به لامپهای فلورسنت، و «طول عمر» بیشتر که بطور میانگین ۲۵ هزار تا ۵۰ هزار ساعت است در مقایسه با ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ ساعت عمر لامپ رشته ای و تولید گرما و حرارت کمتر، با نداشتن مواد خطرناک چون جیوه، دوستدار محیط زیست بوده، تنوع در طراحی و رنگ نور و خصوصیات بارز دیگر، آن را از دیگر منابع نوری متمایز مینماید.
سرعت شگفت انگیز پیشرفت این صنعت در افزایش راندمان نوردهی (لومن بر وات) و کیفیت و عمر مفیدشان را در نمایشگاههای معتبر جهانی در دهه اخیر شاهد هستیم.
برخی نکات اصلی که یک مصرف کننده عام در انتخاب یک لامپ LED باید مورد توجه قرار دهد:
- قیمت در ازای کیفیت؛ که در تمام تولیدات صنعتی مصداق داشته صرف داشتن LED ضامن عمر و کیفیت بالا نیست.
- عمر (دوره گارانتی)/ کم شدن نور (حفظ شار نوری) در طول زمان/ «راندمان» یا بهره وری لامپ که با شاخص میزان نور در ازاء برق مصرفی (لومن بر وات) مشخص میشود که هر چه بیشتر باشد نور بیشتری با مصرف برق کمتر خواهد داشت. لیبل انرژی روی جعبه نیز نمایشگر این بهره وری و راندمان لامپ میباشد.
- انتخاب «رنگ نور» مناسب با توجه به کاربردی که مصرفکننده در نظر دارد. رنگ مهتابی/ نچرال/ آفتابی برای لامپهای LED در بازار وجود دارد که با شاخص «دمای رنگ» (Tc) نشان داده میشود.
